ولیان به چه معناست ؟
- ولیان یعنی والیان، و والیان هم یعنی بزرگان ( در ایران قدیم برای هر منطقه از ایران باید وزیری را انتخاب میکردند که این وزیر و بزرگ را از ولیان انتخاب می‌کرده اند = روستای ولیان دارای ۳۵۰۰ سال پیش از میلاد قدمت دارد)

ولیان کجاست ؟
- آدرس روستای خوش آب و هوای ولیان :
استان البرز – شهرستان ساوجبلاغ – کوهسار – ولیان

چگونه به ولیان بیاییم ؟

اگر با تاکسی می آیید : ابتدا به کرج  و از آنجا به میدان حصارک میرویم – از آنجا ماشین های کوهسار را سوار میشویم – در آخر خط در چندار ایستگاه ولیان پیاده میشویم و از آنجا سوار ماشین های مخصوص ولیان شده و در آخر خط پیاده می‌شویم
(روستاهایی که از چندار به بعد باید از آنها بگذریم تا به ولیان برسیم : چندار – قلعه – شنده – ازنق – خوروین – هرجاب – کلاغدر : دروازه قدیم ورود به ولیان یعنی در کلانتر – آجین دوجین – و ولیان )

اگر ماشین دارید ؟ اتوبان کرج – قزوین – خروجی کردان می رویم – از روستای کردان گذر می کنیم به سه راه برغان می رسیم – سه راه برغان را به طرف شرق یعنی روستای بانوصحرا حرکت میکنیم و از آنجا راه راست بدون پیچ و خم گذر می کنیم و در آخر به روستای خوش آب و هوای ولیان – نگین توتستان های ایران می رسیم

مردمان ولیان به چه زبانی صحبت می کنند ؟
- همان طور که می دونید هر جایی زبان محلی مخصوص به خودش را داره
- در این بین مردمان ولیان هم از زیان اصیل ایرانی آریای نژاد یعنی فارسی دری پهلوی سخن میگویند

مختصری از زبان ولیان و کرج :
بعد از زبانها بلخی و سکایی و سردی و خوارزمی ،آرامی ، اشکانی و فارسی میانه و فارسی دری زبان اصیل روستای ولیان و شهر کرج فارسی دری پهلوی است که از قدمت چندین هزار ساله برخوردار هست
زیان روستای ولیان تاتی نمی باشد بعضی ها از در مقاله هایی که نوشته اند روستای ولیان را به زبان تاتی نسبت داده اند که باید بگم زبان تاتی با زبان ولیان خیلی فرق دارد.

ولیان طبق اسنادی که در دسترس است حدود ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ قدمت دارد و در حدود مادها و یا دوره هخامنشیان بنا گردیده است و در همان موقع مورد توجه قرار گرفته است

در آن زمان ولیان به شکل دژ یا پادگان یا قلعه نگهداری از سلاح های آندوره و یا منطقه ای برای جمع آوری مالیات از مردم اطراف بنا گردیده است و غیر قابل نفوذ بوده به دلایلی که هنوز در دسترس نیست

بعد از ۲۰۰۰ سال ق.م مردمان به یک منطقه ای کوچ کردند که ولیان امروزی است

که این کوچ ناشی از زلزله ای است که در اطراف ولیان آمده است و یا به علت عوامل طبیعی دیگر اما به علت محل سکونت همیشگی ولیان اسناد و مدارک موجود که طول سالها متمادی وجود داشته از بین رفته و کا وشگران به چیز هایی اندکی دست پیدا کردن در نتیجه از کند کاو دست برداشتند.

در سال ۱۹۷۶ (۱۳۵۴) یک گروه باستان شناس سویسی به ولیان آمده و ولیان را کند کاو کردن که به گفته مردم یک مجسمه طلایی و تعدادی مومیای که خود شان از گشتاسب که فرزند یسانو که یکی از سرداران داریوش شاه بوده دفن هستند و این اجناس گران قیمت نه از نظر مادی بلکه از نظر معنوی برای کشور عزیزمان ایران خیلی عزیز است اما هیف که سرشان زیر آب شد .(شاید هم افسانه باشه ما که نمیدونیم و بر گرفته از گفته های ؟)

ولیان با طول عرض جغرافیایی با طول۵۰.۳۹ و عرض ۳۵.۷۹ در یکی از مناطق کوهستانی شهرستان ساوجبلاغ و در دامنه جنوبی کوه پرگار یا کرکس از توابع طالقان.

منطقه ای با تابستان های سرد و معتدل و مثل بقیه جاهای ییلاقی زمستانی سرد

ولیان یکی از مناطقی که در آن هم کوه وجود دارد و هم دشت

مکان های تاریخی :

1-درخت مسجد جامع          قدمت(700 الی 800) سال

2-درخت توت سرپیچ همدم         قدمت(300 الی 400) سال

3-سنگ آسیاب                          قدمت      (800 الی 900) سال

4-تاخچه پیرزن              قدمت     (3000 الی 3500) سال